ว่าด้วยเรื่องของคอมพลิเคชั่นต่างๆ ที่ทำให้นาฬิกาจักรกลครองใจผู้ซื้อได้จนถึงทุกวันนี้
บทความ: อาชก โซมาน, แดเนียล โก และ รักดี โชติจินดา
เวลาที่คุณเปิดหน้านิตยสารนาฬิกาและหน้าเว็บนาฬิกาต่างๆ ก็มักจะเห็นการเขียนว่านาฬิการุ่นนี้รุ่นนั้นเป็นนาฬิกาคอมพลิเคชั่น ไม่เพียงเท่านั้น ผู้เขียนก็มักจะขยายความต่อไปว่านาฬิกาเรือนดังกล่าว “ซับซ้อน” หรือ “อัดแน่นไปด้วยคอมพลิเคชั่น” โดยไม่อธิบายอะไรเพิ่มเติมจนเกิดคำถามว่า “แล้วนาฬิกาคอมพลิเคชั่นคืออะไรกันแน่”
ในความเป็นจริงแล้วคำว่า “คอมพลิเคชั่น” ในโลกของนาฬิกานั้นหมายถึงฟังก์ชั่นใดๆ ที่เกินกว่าการบอกเวลาเป็นชั่วโมง นาทีและวินาทีตามปกติ และเนื่องจากผู้บริโภคยังมีความสับสนเรื่องคอมพลิเคชั่นต่างๆ นี้อยู่ บรรณาธิการของ WOW Singapore, WOW Malaysia และ WOW Thailand จึงตกลงร่วมกันว่าจะเขียนเรื่องนี้ในบทความ “Opinion” ครั้งนี้
รักดี: สวัสดีครับทุกคน เวลา 3 เดือนผ่านไปไวมาก นี่เรามานั่งเขียนบทความนี้กันอีกแล้ว และหัวข้อของเราก็เป็นเรื่องของคอมพลิเคชั่น ซึ่งถ้าจะว่าไปแล้วก็มีพวกเราคนหนึ่งเพิ่งจะเดินทางกลับมาจากดินแดนแห่งการประดิษฐ์นาฬิกาแนวคอมพลิเคชั่นในประวัติศาสตร์ด้วยสินะ
แดเนียล: การได้ไปเยือนเมืองอันเป็นหัวใจแห่งงานประดิษฐ์นาฬิกาเยอรมันก็เรื่องหนึ่ง แต่การได้เดินทางไปกับ A. Lange & Söhne นั้นถือว่าเป็นความพิเศษอีกระดับหนึ่งเลยจริงๆ ครับ
รักดี: คุณแดเนียลบอกผมได้ไหมครับว่ารู้สึกประทับใจอะไรที่สุดเกี่ยวกับเรื่องงานประดิษฐ์นาฬิกาขณะที่อยู่ที่นั่น
แดเนียล: การได้เห็นอุปกรณ์สำหรับการบอกเวลาในอดีตทั้งหลายเหล่านั้นเป็นการตอกย้ำอย่างดีว่าคอมพลิเคชั่นต่างๆ ในวงการนาฬิกาสามารถใช้แก้ปัญหาที่มนุษย์ต้องพบในชีวิตจริงได้อย่างไร ยกตัวอย่างเช่นนาฬิกา 5 นาทีแบบตัวเลขที่โรงอุปรากรซึ่งคิดค้นขึ้นมาเพื่อแก้ปัญหาการหยิบนาฬิกาพกออกมาเปิดๆ ปิดๆ ของแขกที่เข้ามานั่งชมการแสดง แล้วราว 160 ปีต่อมานาฬิกานี้ก็ไปสร้างแรงบันดาลใจให้เกิดนาฬิกา Zeitwerk ของ Lange ขึ้นมาซะอย่างนั้น
อาชก: Zeitwerk ในยุคศตวรรษที่ 21 ของ A. Lange & Söhne ถือว่าเป็นผลงานที่มีความสำคัญอย่างยิ่งยวดจริงๆ ใครเลยจะเชื่อว่า A. Lange & Söhne จะทำนาฬิการุ่นนี้ออกมา สุดท้ายแล้วกลายเป็นว่าไม่มีเรือนเวลารุ่นอื่นใดที่จะบ่งบอกถึงความเป็น A. Lange & Söhne ได้ดีเท่า Zeitwerk โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเวอร์ชั่นมินิทรีพีทเตอร์
รักดี: และนี่เราเพิ่งพูดถึงคอมพลิเคชั่นแรกคอมพลิเคชั่นเดียวเองนะครับ คำถามหนึ่งที่ผมมักจะถามคนเล่นนาฬิกาที่เพิ่งเจอกันเป็นครั้งแรกคือเรื่องความสนใจในคอมพลิเคชั่นของเขา เพราะผมคิดว่ามันเป็นตัวกำหนดแนวทางการสะสมนาฬิกาของเขาด้วย อย่างน้อยก็ในช่วงเวลาหนึ่ง ยกตัวอย่างผมเองที่สมัยก่อนเคยอินกับนาฬิกามูนเฟสมากๆ อยู่ราว 15 ปี สมัยก่อนมาเป็นนักข่าว แล้วสุดท้ายจึงค่อยขยับเป้าความสนใจไปที่คอมพลิเคชั่นอื่น และถ้าต้องแหย่คุณอาชกผมก็รู้เลยว่าผมต้องพูดถึงเรื่องโครโนกราฟครับ เพราะผมรู้ว่าคุณอาชกเฉยๆ กับโครโนกราฟ ทั้งที่มันเป็นคอมพลิเคชั่นยอดนิยมคอมพลิเคชั่นหนึ่งในวงการเลย
แดเนียล: บางคอมพลิเคชั่นนั้นเราไปใช้อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์หรือดิจิตอลเลยง่ายกว่าก็จริง แต่ถ้าจะเอามาใช้ในชีวิตประจำวันก็ยังโอเคอยู่ หนึ่งในนั้นก็คือโครโนกราฟซึ่งเป็นสิ่งสวยงามในแง่กลไก (โดยเฉพาะอย่างยิ่งหากเป็นแบบไขลาน) และเมื่อเอามาใช้ในชีวิตจริงก็ยังใช้ได้ในสถานการณ์หลากหลาย อย่างเช่นการสกัดกาแฟ เป็นต้น
อาชก: อันที่จริงแล้วผมก็ชื่นชมนาฬิกาโครโนกราฟที่ผลิตมาดีๆ เหมือนกับคนอื่นเขานะ เราไม่ต้องไปดูตัวอย่างที่ไหนไกลกว่าโครโนกราฟยอดนิยมตลอดกาลซึ่งก็คือ Rolex Cosmograph Daytona นั่นเอง นาฬิการุ่นนี้ในเวอร์ชั่นพื้นฐานไม่ได้ดูฟุ้งเฟ้ออะไรเลย และในความคิดเห็นของผมคือเป็นนาฬิกาที่ผลิตได้อย่างไร้ที่ติเพื่อ Rolex โดย Rolex และ Rolex ก็ไม่ได้ผลิตนาฬิกาโครโนกราฟรุ่นอื่นใดด้วย ทำให้ Rolex เป็นแบรนด์ที่ไม่เหมือนใครเพราะจริงๆ ถ้าเขาจะทำให้มีโครโนกราฟอยู่ในนาฬิกาไลน์ต่างๆ ของตนก็ย่อมทำได้ ผมคิดว่าแบรนด์ส่วนมากที่มีโครโนกราฟดังๆ ก็จะพยายามเข็นไปให้สุดทางเหมือนอย่าง Breitling และ IWC ที่มีโครโนกราฟอยู่ในทุกคอลเลคชั่น แต่ก็อย่างที่รักดีบอกนะครับว่าโครโนกราฟเป็นคอมพลิเคชั่นยอดนิยมเราจึงย่อมต้องพบเจอกับสถานการณ์นี้อยู่แล้ว
รักดี: ในประเทศไทยของผมนี้เคยมีทฤษฎีในหมู่คนเล่นนาฬิกาว่าที่โครโนกราฟขายดีเพราะว่าคนไทยชอบนาฬิกาหน้ายุ่งๆ เพราะว่ามันดูพิเศษกว่านาฬิกาสามเข็มธรรมดา นี่เป็นทฤษฎีสมัยนานมาแล้วนะครับ ตั้งแต่ยุคที่นาฬิกาโครโนกราฟสไตล์นักบินกำลังเฟื่องฟู ก่อนที่เทรนด์นาฬิกาเรือนใหญ่จะเริ่มต้นขึ้นไม่นาน
แดเนียล: ทฤษฎีนาฬิกาหน้ายุ่งนี้มีเหตุผลนะครับถ้าจะคิดว่านาฬิกาเพอร์เพทชวลคาเลนดาร์ก็เป็นที่ต้องการของนักสะสมจำนวนมาก เพราะนาฬิกาประเภทนี้มักจะมีวงหน้าปัดย่อยหรือหน้าต่างหรือเข็มอะไรมากมายจนเต็มพื้นที่หน้าปัด และมันยังเป็นคอมพลิเคชั่นที่ผมรู้สึกว่ามีประโยชน์อย่างเหลือเชื่อในชีวิตประจำวัน อย่างไรก็ดี ราคาค่าตัวที่สูงของเพอร์เพทชวลคาเลนดาร์เป็นอุปสรรคอันใหญ่หลวงในการเข้าชมรมนี้สำหรับคนส่วนมาก และนั่นอาจเป็นหนึ่งในเหตุผลที่ Patek Philippe คิดค้นกลไกแอนนวลคาเลนดาร์ขึ้นในปี ค.ศ. 1996
รักดี: ถ้าอยากได้เพอร์เพทชวลคาเลนดาร์ราคาจับต้องได้ Frederique Constant ก็มีหลายรุ่นนะครับ หน้าตาสะอาดสะอ้านดูดีมากๆ เลยด้วย แต่ในเรื่องเพอร์เพทชวลคาเลนดาร์และแอนนวลคาเลนดาร์นั้นโดยรวมผมก็เห็นด้วยกับคุณแดเนียลแหละครับ ผมคิดว่ามันนำมาซึ่งความสะดวกอย่างที่คุณแดเนียลบอกในช่วงต้นบทความ แล้วยังเป็นการจุดประกายให้นักสะสมรุ่นต่อไปเกิดความสนใจในกลไกที่อยู่เบื้องหลังคอมพลิเคชั่นเหล่านี้อีกด้วย
อาชก: เรื่องข้อมูลมากจนล้นนี่เป็นประเด็นสำคัญที่ต้องพิจารณาจริงๆ ครับ และเพอร์เพทชวลคาเลนดาร์นี้ก็เป็นตัวดีเลย ขอพาทุกคนย้อนกลับไปกลาสฮุตเตอร์อีกครั้งก็แล้วกัน เพราะว่าแบรนด์ที่นั่นทั้ง A. Lange & Söhne และ Glashütte Original ต่างก็มีวิสัยทัศน์ในการออกแบบนาฬิกาเพอร์เพทชวลคาเลนดาร์ที่แสดงค่าให้อ่านได้ง่ายมากจริงๆ ทั้งคู่
แดเนียล: Ochs und Junior เป็นอีกตัวอย่างหนึ่งที่ดีในเรื่องนี้นะครับ เพราะว่าแบรนด์ของคุณลุดวิก เอิชลินนี้ได้ออกแบบเพอร์เพทชวลคาเลนดาร์ใหม่หมดเลย ทั้งในเรื่องหน้าตาและกลไก เพราะว่ามีที่ไหนกันที่จะผลิตเพอร์เพทชวลคาเลนดาร์ได้โดยการเพิ่มชิ้นส่วนแค่ 9 ชิ้นและโมชิ้นส่วนเดิมอีกแค่ 3 ชิ้น มันเหลือเชื่อไหมล่ะครับ
รักดี: ผมชอบ Ochs und Junior นะ ชอบมากเลยด้วยตรงที่เขาทำคอมพลิเคชั่นระดับสูงๆ ด้วยการใช้ชิ้นส่วนน้อยๆ ได้ ผมเคยเกือบซื้อนาฬิกาเขา 2 รอบแล้วด้วย แต่ก่อนจะนอกเรื่อง ผมขอบอกก่อนว่าในสายตาผมแล้วนาฬิกาเพอร์เพทชวลคาเลนดาร์ของเขาล้ำก็จริงแต่ไม่ได้อ่านค่าง่ายนะครับ ถ้าจะยกตัวอย่าง 2 แบรนด์ที่คุณอาชกพูดถึง ผมว่า Glashütte Original Senator Excellence Perpetual Calendar นี่หน้าปัดเขามีหน้าต่างวัน วันที่และเดือนอะไรแบบชัดๆ กันไปเลย หรืออย่าง A. Lange & Söhne Lange 1 Perpetual Calendar นั้นถึงจะไม่เป็นระเบียบเรียบร้อยเท่าแต่ก็ยังอ่านค่าได้อย่างเป็นธรรมชาติกว่าของ Ochs und Junior มากครับ
อาชก: สำหรับเรื่อง Ochs und Junior นั้นผมชอบแนวทางการทำเรื่องยากให้ง่ายของเขามากครับ แต่ก็อย่างที่ทั้งสองคนพูดไปแล้วก็คือเสน่ห์ของคอมพลิเคชั่นซึ่งอยู่ที่การแสดงออกถึงความพิเศษของเรือนเวลาบนข้อมือของคุณด้วย นี่อาจจะเป็นเหตุผลว่าทำไมนาฬิกาคอมพลิเคชั่นสไตล์มินิมอลจึงไม่ใช่ทางหลักของสังคม หรืออีกนัยหนึ่ง คือ คุณไม่สามารถคิดราคาแพงๆ ได้ถ้านาฬิกาเรือนนั้นไม่ได้ดูซับซ้อนตามราคานั้นด้วย และเมื่อพูดประโยคนี้จบแล้วผมก็คิดว่าเดี๋ยวใครต้องพูดถึง H. Moser & Cie. อย่างแน่นอน
แดเนียล: ใช่เลยครับ H. Moser & Cie. ดูเหมือนจะค้นพบสูตรสำเร็จในการคิดราคาแพงๆ กับนาฬิกาที่ดูไม่ซับซ้อนได้ ผมคิดว่าเพอร์เพทชวลคาเลนดาร์ของเขาดูมินิมอลกว่าแบรนด์ทั้งปวงในตลาดแล้ว ถ้าไม่ใช่เพราะเข็มกุดๆ ตรงกลางหน้าปัดนั่น และเฟืองปีอธิกสุรทินทางด้านหลังของเครื่อง คุณก็ไม่มีทางเดาได้เลยว่านี่เป็นนาฬิกาเพอร์เพทชวลคาเลนดาร์ แต่ถ้าจะมีแบรนด์อะไรทำแบบนี้ได้ก็ย่อมต้องเป็น H. Moser & Cie. ล่ะครับ อย่าลืมนะว่านี่คือแบรนด์ที่ตัดสินใจว่าเขาไม่จำเป็นต้องมีชื่อแบรนด์บนหน้าปัดด้วยซ้ำ แล้วยังสามารถคิดราคาค่านาฬิกาแพงๆ ได้อีกด้วย
อาชก: H. Moser & Cie. เป็นกรณียกเว้นของวงการจริงๆ และนอกเหนือจากแบรนด์ที่เราพูดถึงกันไปแล้วก็มีเพียงอีกไม่กี่แบรนด์ที่เลือกเล่นกับกลไกและการจัดวางหน้าปัด อาจจะมี Bulgari อีกแบรนด์หนึ่ง
รักดี: อ่าาา … Bulgari Octo Finissimo Perpetual Calendar เข้าข่ายที่คุณอาชกพูดถึงนะครับ ถึงแม้ว่ามันจะไม่ได้เป็น Octo Finissimo รุ่นที่หน้าตาดีที่สุดในความรู้สึกผม แต่ถ้าพูดถึงเรื่องความชัดเจนในการอ่านค่าและความสมมาตรแล้วก็ต้องยกให้รุ่นนี้เขาเลยเพราะว่าไร้ที่ติจริงๆ
อาชก: Bulgari เขาทำถึงจริงๆ ด้วยการออกแบบเครื่องให้ออกไปในแนวนอนมากกว่าแนวตั้ง เพราะไม่ว่าอย่างไรขึ้นชื่อว่าเป็น Bulgari Finissimo ก็ต้องเพรียวและบางอยู่แล้ว และการที่ Octo Finissimo มีพื้นที่หน้าปัดเหลือๆ ก็ย่อมทำให้ใช้แสดงค่าต่างๆ ได้โดยสะดวก
รักดี: แล้วด้วยพื้นที่หน้าปัดที่มีจำกัดแล้ว ทุกคนคิดว่าคอมพลิเคชั่นอะไรที่จะดูหนักสายตาได้บ้าง … เวิลด์ไทม์ไหม
แดเนียล: ผมว่าเวิลด์ไทม์มันก็น่าสนใจดี แต่ว่ามันก็ดูแบบมีทุกสิ่งทุกอย่างลงมาพร้อมกันเกินไปสำหรับความชอบของผม ผมอยากได้คอมพลิเคชั่นที่ไม่ครอบจักรวาลเท่าอย่างจีเอ็มทีมากกว่า และจีเอ็มทีเป็นฟังก์ชั่นที่ไม่ซับซ้อนเกินไปนักที่จะเพิ่มลงไปในเครื่องนาฬิกา และในแง่ของความคุ้มค่าแล้วก็ถือว่าดีเยี่ยมเลย
รักดี: คุณแดเนียลนี่ชอบอะไรเหมือนผมเยอะเลยนะครับในเรื่องนาฬิกา ผมเองก็เป็นมนุษย์จีเอ็มทีเหมือนกัน ไม่ใช่มนุษย์เวิลด์ไทม์ ผมอยากรู้เวลาแค่ 2 ประเทศพร้อมกันคือที่นี่กับที่นั่น ผมไม่ได้ต้องการรู้เวลาทุกประเทศทั่วโลกพร้อมกัน และเมื่อดูเวลาผมก็อยากได้คำตอบไวๆ ไม่ใช่มานั่งเพ่ง แต่เมื่อพูดเรื่องจีเอ็มทีแล้วก็ต้องขอแสดงความเยอะหน่อยว่าผมจะซื้อเฉพาะนาฬิกาที่เป็นจีเอ็มทีแท้ซึ่งตั้งเข็มชั่วโมงปกติตามเวลาท้องถิ่นในแบบควิกเซ็ทได้เท่านั้น นาฬิกาจีเอ็มทีของผมมีแค่เรือนเดียวที่เป็นจีเอ็มทีแบบนั่งโต๊ะซึ่งควิกเซ็ทเข็มจีเอ็มทีได้แทนที่จะควิกเซ็ทเข็มชั่วโมงปกติ และเรือนนั้นผมซื้อด้วยความอนุโลมเพราะว่าจะเอาหน้าตามากกว่าฟังก์ชั่นถ้าจะว่าไปแล้ว
อาชก: รักดีก็คือรักดีจริงๆ แต่อันนี้เป็นประเด็นที่มีเหตุผลเพราะว่านาฬิกาจีเอ็มทีแท้เป็นที่ต้องการของผู้ซื้อมากเสียจนทุกแบรนด์ต้องมีรุ่นหนึ่ง และการทำให้มีนาฬิกาจีเอ็มทีแบบง่ายที่สุดคือการเพิ่มเข็มชั่วโมงเข้าไปอีกเข็มหนึ่งแล้วผูกเข้ากับระบบขับเคลื่อนของเครื่องนาฬิกาตรงๆ เลยโดยที่ไม่ได้ดัดแปลงอะไรเพิ่มเติมอีก ซึ่งวิธีการนี้ทำให้เราได้มูลค่าเพิ่มแบบไม่เต็มที่ และทำให้นาฬิกาจีเอ็มทีแบบนั่งโต๊ะมีราคาถูกกว่าได้ทั้งที่มีหน้าตาเหมือนกับนาฬิกาจีเอ็มทีแท้
แดเนียล: ผมขอแสดงความคิดเห็นแบบสวนกระแสสังคมนิดหนึ่งเรื่องจีเอ็มทีนั่งโต๊ะและจีเอ็มทีแท้นี้นะครับ คุณว่ามันคล้ายกับกรณีของเพอร์เพทชวลคาเลนดาร์และแอนนวลคาเลนดาร์ไหม เพราะเพอร์เพทชวลคาเลนดาร์ซับซ้อนมากกว่าก็ต้องราคาสูงกว่าตามไปด้วย
รักดี: ก็เป็นประเด็นที่น่าสนใจนะครับ เพราะว่าผมคิดแต่ในแง่ของการใช้งานมาโดยตลอด ไม่ได้คิดถึงเรื่องราคาเลย ดังนั้นคุณแดเนียลกำลังบอกว่านาฬิกาจีเอ็มทีแบบนั่งโต๊ะเป็นอะไรที่เรายอมรับได้ตราบเท่าที่มันมีราคาถูกกว่า ใช่ไหมครับ และนาฬิกาจีเอ็มทีแพงๆ จะต้องเป็นแบบจีเอ็มทีแท้เท่านั้น
แดเนียล: ผมว่าทั้งสองแบบมันก็มีข้อดีของตนเอง และถ้าแบรนด์นาฬิกาคิดราคาแค่ไหน ผู้ซื้อก็ย่อมอยากได้คอมพลิเคชั่นที่มีความซับซ้อนเหมาะสมกับราคาที่ตั้งไว้เท่านั้นเลย
อาชก: ราคาเป็นเรื่องที่ละเอียดอ่อนและไม่มีเหตุผลที่สุดในวงการนาฬิกาแล้ว ถูกไปก็ไม่ได้ มีคนไม่พอใจอีก และนี่อาจเป็นเหตุผลว่าทำไมนาฬิกาเพอร์เพทชวลคาเลนดาร์ในระดับราคาเข้าถึงได้จึงขายไม่ดีนัก
แดเนียล: โอเค จากทุกคอมพลิเคชั่นที่เราได้พูดถึงกันไปแล้ว ถ้าคุณเลือกได้ว่าจะต้องมีนาฬิกาแค่เรือนเดียวไปชั่วชีวิตที่เหลือ คุณทั้งสองคนจะเลือกคอมพลิเคชั่นอะไรครับ สำหรับผมแล้ว หากจะยึดอยู่บนพื้นฐานของความเป็นจริง ผมจะเลือกจีเอ็มทีเพราะว่าผมมีญาติอยู่ต่างประเทศ และผมชอบสไตล์ของนาฬิกาประเภทนี้ที่มักจะไม่ดูยุ่งเหยิงเท่ากับโครโนกราฟหรือคาเลนดาร์อย่างที่เราพูดถึงกัน และนาฬิกาจีเอ็มทีก็มักจะมีสีสันที่แยกกันระหว่างช่วงกลางวันและกลางคืนด้วย
รักดี: ผมเข้าใจเลยครับว่าทำไมคุณแดเนียลถึงเลือกจีเอ็มที เข้าใจจริงๆ แต่ที่คุณแดเนียลให้เลือกนาฬิกาคอมพลิเคชั่นเรือนเดียวที่จะใส่ไปตลอดชีวิตนี่เป็นคำถามที่ยากอยู่นะ นี่คือให้เลือกเพิ่มหนึ่งเรือนโดยที่ผมยังมีนาฬิกาที่มีอยู่ในปัจจุบันอยู่ต่อไป หรือว่าให้มีแค่เรือนนั้นเรือนเดียวจริงๆๆๆ เลยครับ
แดเนียล: ไม่ครับ ให้เลือกเป็นนาฬิกาเรือนเดียวเลยในชีวิตที่เหลือจากนี้ไป
รักดี: โอเค ขอคิดนิดครับ ก่อนอื่นเลยมันจะต้องเป็นนาฬิกาสายโลหะเพราะว่าผมจะต้องใส่ทุกวัน มันจะต้องเป็นสเตนเลสสตีลหรือไวท์โกลด์เพราะว่าผมไม่สามารถใส่นาฬิกาทองแบบมีสีในทุกที่ที่ไปได้ ในเรื่องขนาดนั้นปกติผมใส่นาฬิกาขนาด 40-42 มม. และนี่อาจจะฟังดูกระแดะนิดนึง แต่ว่ามันจะต้องเป็นนาฬิกาที่มีดีไซน์ระดับตำนานและแสดงค่าอะไรที่บ่งบอกว่าผมเป็นคนเล่นนาฬิกาด้วย นาฬิการุ่นที่ตรงตามเกณฑ์ที่ว่ามานี้ก็คือ Audemars Piguet Royal Oak Perpetual Calendar ครับ ผมสามารถอ่านค่าทั้งหมดได้โดยไม่ต้องเพ่งด้วย แล้วไหนจะมีท้องฟ้าที่ระยิบระยับไปด้วยหมู่ดาวบนจานมูนเฟสนั้นอีก
อาชก: สวยจริงครับเรือนนั้น สำหรับผม รักดีและคุณผู้อ่านที่ติดตามกันมานานอาจจะเดาว่าผมจะเลือก Grandmaster แต่ผมจะเลือกอะไรที่เป็นไปได้มากกว่านั้นบ้างก็ได้ ตามอย่างบรรณาธิการทั้งสองท่าน ถ้าผมจะมีนาฬิกาได้แค่เรือนเดียวเลยก็จะต้องเป็น Vacheron Constantin Les Cabinotiers Berkley Grand Complication นะครับ เพราะนอกจากคุณจะมีทุกคอมพลิเคชั่นที่คิดจะอยากได้แล้ว คุณยังจะต้องเรียนรู้การทำงานของบางฟังก์ชั่นในจำนวนทั้งหมด 63 คอมพลิเคชั่นนี้ด้วย ผมเองต้องศึกษาคนหนึ่งแล้ว ไม่เพียงเท่านั้น คุณยังจะต้องอธิบายคนที่คุณพบเจอด้วยว่าทำไมนาฬิกาถึงมีชื่อรุ่นอย่างนี้ และทำไมคุณจึงต้องบอกให้ช่างแก้กางเกงทุกตัวให้คุณสามารถพกนาฬิกาเรือนนี้ได้ครับ
แดเนียล: มันจะมีคนหนึ่งนี่แหละที่เวลาบอกว่าให้ขอพรได้ประการเดียวก็ดันขอให้ขอพรได้หลายๆ ประการ!
The editors of WOW Singapore, Malaysia and Thailand bare their hearts on one of the most personal subjects in watch collecting.
Words: Ashok Soman, Daniel Goh and Ruckdee Chotjinda
In the pages of magazines like this one and across the spread of web pages of horological content, you will often find traditional mechanical timekeepers described as complicated. Social media compounds this, with one-liners calling watches “complex,” or “complicated,” or full of “complications,” with no further explanation. This begs the question: what is a complicated watch?
Funnily enough, this is just the traditional watchmaking world’s way of saying that a watch has functions other than tracking the hours, minutes and seconds. As there is much to misunderstand in the world of complex watchmaking and thus do the editors of WOW Singapore, Malaysia and Thailand risk their reputations to explore it in this instalment of “Opinion”.
RC: Hi, guys. It’s that time of the quarter again. Welcome back to our online writing session. Our subject this time is somewhat complicated, literally! On that note, I understand someone just came back from the land of historical and deeply complicated watchmaking.
DG: Visiting the heartland of German watchmaking is one thing, but doing it with A. Lange & Söhne is something else altogether.
RC: So, tell me, Daniel, what was the aspect of watchmaking that inspired you the most while you were there?
DG: Seeing all these historical timekeeping instruments, it really drove home the point how all complication in watchmaking was meant as a solution to real world problems. For example, the five-minute clock in the opera house. To solve the problem of guests opening and closing their pocket watches they needed to create the mechanism for a clock with a digital aperture, and 160 or so years later it inspired Lange’s Zeitwerk!
AS: The Zeitwerk that emerged in the 21st century from A. Lange & Söhne was certainly a seminal moment! Can you imagine that virtually no one could believe that such a watch could be made by A. Lange & Söhne? Turns out that there might not be another watch that screams A. Lange & Söhne quite like the Zeitwerk, especially the chiming version.
RC: And we are talking about just one complication in the wide world of watches, pun intended, of course. One of the questions I sometimes ask a collector I meet for the first time is about their interest in complications. I think it informs the collecting trait of a person, at least for a period of time. For example, before I started working as a journalist, I was very much into moon phase watches for about 15 years until I moved on to another focus. I will be sure not to tease Ashok on his noted indifference towards chronographs: one of the most popular complications out there.
DG: There are the more practical complications which although may not be as efficient as their electronic or digital counterparts but nonetheless are still functional on a day-to-day basis. The chronograph, for example, is incredibly beautiful from a watchmaking standpoint (especially a manually-wound one) and yet its function is still applicable to plenty of real-world scenarios, like timing the brewing of a cup of coffee.
AS: In fact, I am right there with everyone in admiring a well-made chronograph. We need look no further than the most popular of such watches ever made for evidence: the Rolex Cosmograph Daytona. It is not especially flashy in its base form but, to my mind, the watch is executed perfectly for Rolex by Rolex. Rolex wisely does not make another chronograph! That too makes Rolex unusual because one could easily imagine chronographs popping up all over the different families of watches from this brand. I think most brands with a strong chronograph really do push it, with Breitling and IWC having the complication everywhere. As Ruckdee noted, given the popularity of the function, that is to be expected perhaps.
RC: There was a theory among local collectors here that chronographs sold well because people here like to have a watch with a busy dial, suggesting that it is a more special timepiece than a three-hander. This was back in the time when pilot-style chronograph watches were all the rage, just before or around the beginning of the big watch trend.
DG: This busy dial theory makes sense then, considering that perpetual calendars, which almost always pack their dials to the brim with apertures, subdials and indicators, are also quite sought-after by collectors. And it is yet another complication that I find to be incredibly useful on a day-to-day basis. However, for most enthusiasts, the price of a perpetual calendar is almost always the greatest barrier of entry into this exclusive club, and perhaps that is one of the reasons Patek Philippe created the annual calendar complication rather recently in 1996.
RC: Well, if one is interested in the perpetual calendar at a more affordable price level, Frederique Constant makes some nice and clean ones! But on the whole point of perpetual calendars and annual calendars, I am with you. I personally feel that they offer the kind of practicality you mentioned earlier in this article, while also inspiring always the next generation of watch collectors with the wonders that they do quietly behind the scenes.
AS: Information overload is something important to consider, of course, and the perpetual calendar is the right place to look for it! Going back to Glashütte then, the brands here have got it right because both A. Lange & Söhne and Glashütte Original go for maximum legibility with their respective visions for the perpetual calendar. Everything is easy to understand and read.
DG: Ochs und Junior is another great example of this, headed by the famed Ludwig Oechslin. They have completely redesigned the perpetual calendar not just from an aesthetic standpoint but also from a technical one. I mean they made a fantastic perpetual calendar with the use of only nine additional parts and three modified ones. That’s just crazy!
RC: I have a lot of appreciation for Ochs und Junior and their philosophy of producing the higher complications with simpler part construction. I almost bought a watch from them … twice. Anyway, to stay on topic, I found their perpetual calendar display to be really innovative but hard to read, compared to the clean and clear words being spelt out by the windows on the Glashütte Original Senator Excellence Perpetual Calendar, or the more fluid but still highly intuitive display of the A. Lange & Söhne Lange 1 Perpetual Calendar, to resonate with the two brands mentioned by Ashok.
AS: On the subject of Ochs und Junior, I absolutely love the approach the brand takes there – making a virtue of simplicity. On the other hand, as both of you alluded to, the attractiveness of a complication is both knowing and showing that you have a cool bit of crazy tech on your wrist. This might explain why minimalism in terms of complications is not mainstream at all. You cannot charge for what you do not show, to be blunt. Well, I know we will get to H. Moser & Cie. soon enough.
DG: Yeah perhaps H. Moser & Cie. has indeed found the formula to get around this idea of charging for what you do not show. Their perpetual calendar, I think, is the most minimalistic out of all the brands in the market. If not for that tiny stub of a hand in the middle of the dial, and the little leap year cam visible on the movement from the caseback you would never have guessed it hides a perpetual calendar function in plain sight. But if any brand were to pull this off, it would be H. Moser & Cie. Heck, this was the brand that also decided that they don’t even have to put the brand on the dial and they can still charge top dollar.
AS: H. Moser & Cie. is perhaps a case of the exception proving the rule! Besides the examples we cited here, there are not too many brands playing with both construction and layout, maybe Bulgari too.
RC: Ahhh … The Bulgari Octo Finissimo Perpetual Calendar is a nice marriage of the elements you mentioned. It is not necessarily the best-looking Octo Finissimo to my eyes, but no one can fault their super legible and symmetrical perpetual calendar display with the hands.
AS: And the brand went the distance there … literally, by rethinking the design of the movement to be more horizontal than vertical. The Bulgari Finissimo is all about being sleek and slim after all. The Octo Finissimo, by virtue of having loads of dial real estate, lends itself to a rather luxurious display of information.
RC: So given that not all the watches enjoy the same dial real estate, what complications can be taxing to the eye … the world time?
DG: As much as I find world timers intriguing, it is still a bit too “Everything Everywhere All At Once” for my liking. I much prefer the more focused version of this complication, the GMT. Now here is a function that usually is not that complex to add onto a movement but in terms of value it is pretty great.
RC: You share many of the same preferences in watches. I am a GMT person, not a world time person. I only need to know the time here and there, not everywhere. And I want to know it fast. Anyway, let me share for the record that I have a pet peeve with the GMT complication. I normally buy “true GMT” watches where the regular hour hand can be quickset to the local time, and the GMT hand is linked to the other hands. I own only one so-called “desk GMT” watch, where the GMT hand is quickset but the regular hour hand is not, because I like its styling so much I could forgive it for its shortcomings.
AS: As expected of Ruckdee but this is a fair point because the true GMT became such a desirable kind of watch that every brand had to add one. The easiest thing to do would be to add another hour hand and tie it, via the motionworks, to the movement without doing any other work. Not only does this skimp on the value-add, it makes the “desker” model cheaper while having all the visual appeal.
DG: I do want to add what would probably be an unpopular opinion between a desk and true GMT. Do you think it’s kind of similar to the comparison between a perpetual calendar and an annual calendar? One represents extra workmanship and is priced to reflect that.
RC: Good point there, and I was focused on the actual manipulation of functions all the time, and not the price. So, if we are to follow this line of thought, you are saying that desk GMT watches are acceptable so long as they are relatively cheaper? And that the more expensive GMT watches should only be the true GMT style?
DG: I would say each has its own virtue. And yes, if whatever brand is charging a certain price, one would prefer to get a complication that matches the asking price in terms of complexity.
AS: As always, price is the most sensitive and non-intuitive matter in watchmaking. Too little also gets some folks riled up, and this perhaps explains why perpetual calendars have such a hard time in the affordable range.
DG: So, with all the complications we have talked about, if you could only have one watch for the rest of your life, what complication would both of you choose? For me, realistically it would be a GMT because I have family overseas and I just love the styling of these kinds of watches. It is often not as busy as a chronograph or a calendar watch as we’ve discussed and there is usually some pop of colour to split between the AM and PM cycles.
RC: Yeah, I get the need for a GMT in your case. I really do. And your question about one complication watch to have for the rest of my life is very tough. Do you mean I still have my current watches? Or do you mean I can, like, have that only one watch for the rest of my life?
DG: No, the watch you pick will be your only watch for the rest of your life.
RC: Ok. Let me think. First of all, it will have to be a watch on a bracelet if it is going to be my only everyday watch. It will have to be either stainless steel or white gold, because I cannot be wearing coloured gold everywhere I go. Size-wise, I prefer to wear something in the 40-42 mm range. And this may sound a little pompous but it will have to have the kind of design heritage and information display to inform the next person that I am a watch nerd. The one watch to fit within these criteria: the Audemars Piguet Royal Oak Perpetual Calendar! I can read everything without straining my eyes, and isn’t that starry sky on the moon phase simply marvelous?
AS: It is indeed quite beautiful! On the subject of marvels, I know Ruckdee and longtime readers will guess that I will choose a certain Grandmaster but I will be more realistic, in the spirit displayed by my peers. If it must be one watch and done, it must be the Vacheron Constantin Les Cabinotiers Berkley Grand Complication. Not only do you get every complication you could ever want, you will have to learn about at least some of the 63 separate functions here. I know I did! You will also have to explain the name of the watch, and why you now need your tailor to alter all your pants.
DG: I guess there will always be that one guy. If I had only one wish, I would wish for more wishes!
