Grande Double Sonnerie หน้าบทใหม่แห่งความซับซ้อนที่ Blancpain ภูมิใจนำเสนอ
บทความ: อาชก โซมาน, แดเนียล โก และรักดี โชติจินดา ภาพและวีดีโอ: Blancpain
จุดเริ่มต้นของ Blancpain ตามที่เราเห็นในโลโก้ของแบรนด์คือปี ค.ศ. 1735 ดังนั้นเราจึงคาดว่าจะมีการฉลองครบรอบ 290 ปีในปีนี้ หรืออย่างน้อยก็ต้องมีนาฬิการุ่นพิเศษอะไรออกมาสักรุ่น แต่เมื่อเวลาผ่านไปครึ่งปีแล้วยังไม่เห็นข่าวอะไรเราก็เริ่มไม่แน่ใจ จนเมื่อเข้าสู่ไตรมาสที่ 3 เราได้รับคำเชิญจาก Blancpain ให้เดินทางไปยังโรงงานที่เลอบราซูส์ ประเทศสวิตเซอร์แลนด์เพื่อเรียนรู้เกี่ยวกับนาฬิกาที่มีความซับซ้อนที่สุดในประวัติศาสตร์ของ Blancpain ซึ่งมีชื่อว่า Grande Double Sonnerie
เรือนเวลาระดับแกรนด์คอมพลิเคชั่นรุ่นนี้ไม่เพียงบอกเวลาด้วยเข็ม แต่ยังมีชุดกลไกตีบอกเวลาด้วยเสียงทั้งแบบมินิทรีพีทเตอร์ที่จะทำงานเมื่อเจ้าของสั่งการ และแบบซอนเนอรีที่จะทำงานทุกต้นชั่วโมงและทุกห้วง 15 นาทีหากมีการตั้งค่าให้ทำงาน ซึ่งกลไกตีบอกเวลาด้วยเสียงนั้นถือเป็นคอมพลิเคชั่นระดับสุงสุดในงานประดิษฐ์นาฬิกา เพราะว่ามีปัจจัยต่างๆ เข้ามาเกี่ยวข้องมากมาย ตั้งแต่เรื่องวัสดุที่เลือกใช้ในการผลิตชิ้นส่วนเพื่อให้ได้เนื้อเสียงที่ไพเราะและก้องกังวาล ไปจนถึงการบริหารพลังงานสำรองให้เพียงพอต่อทั้งการทำงานของกลไกเคลื่อนไหวเหล่านี้ตลอดจนระบบการบอกเวลาพื้นฐาน โดยเฉพาะอย่างยิ่งสำหรับนาฬิกาซอนเนอรีที่จะต้องเล่นตัวโน๊ต 16 ตัวของเพลงเวสท์มินสเตอร์ (เหมือนนาฬิกาคุณปู่แบบตั้งพื้น) ก่อนที่จะเข้าสู่ช่วงของการตีบอกเวลาด้วยเสียงจริงๆ
และสาเหตุที่ Blancpain ตั้งชื่อผลงานรุ่นนี้ว่า Grande Double Sonnerie ก็เพราะว่านอกจากเพลงเวสท์มินสเตอร์ที่เป็นมาตรฐานคุ้นหูผู้คนทั่วโลกแล้ว เจ้าของนาฬิการุ่นนี้ยังสามารถกดปุ่มด้านข้างตัวเรือนเพื่อให้กลไกเปลี่ยนเป็นอีกเพลงหนึ่งอย่างไม่เหมือนใครได้ด้วย โดยเพลงที่สองนั้นมีชื่อว่าเพลง Blancpain มีจำนวน 16 ตัวโน๊ตเท่ากับเพลงเวสท์มินสเตอร์ และใช้เสียงมี ซอล ฟา ซีเหมือนกัน หากแต่มีการเรียบเรียงลำดับใหม่ให้เป็นท่วงทำนองที่ไพเราะน่าฟังโดย เอริค ซิงเงอร์ มือกลองชาวอเมริกันซึ่งเป็นสมาชิกวงร็อค Kiss และเป็นเพื่อนสนิทกับคุณมาร์ค เอ ฮาเยค ประธานและประธานเจ้าหน้าที่บริหารของ Blancpain
ไม่เพียงเท่านั้น นาฬิกาตัวเรือนเร้ดโกลด์หรือไวท์โกลด์ขนาด 47 มม. รุ่นนี้ยังมีกลไกเพอร์เพทชวลคาเลนดาร์ที่มีเข็มวันที่แบบเรโทรเกรดประกอบกับฟลายอิ้งตูร์บิยองอีกด้วย ตัวเครื่องแบบไขลานที่ใช้จึงมีชิ้นส่วนมากถึง 1,053 ชิ้น และเกิดการจดสิทธิบัตรขึ้นมากถึง 21 รายการในช่วงระยะเวลา 8 ปีที่ Blancpain ซุ่มทำโปรเจคที่ซับซ้อนเป็นประวัติการณ์ของแบรนด์โปรเจคนี้ ดังนั้นเพื่อเปิดโอกาสให้นักข่าวจากประเทศต่างๆ ทั่วโลกได้ชื่นชมนาฬิกาอย่างใกล้ชิดและตั้งคำถามกับทีมวิจัยและพัฒนาได้เต็มที่ที่สุด Blancpain จึงแบ่งการเดินทางมาเยือนโรงงานเป็นกลุ่มละประมาณ 10 ท่านจำนวน 4-5 กลุ่มตลอดช่วงครึ่งแรกของเดือนพฤศจิกายนนี้ และกำหนดว่าทุกคนจะต้องเก็บรักษาทุกอย่างเป็นความลับจนถึงวันที่ 24 พฤศจิกายน เวลา 10.00 น. (ตามเวลาของประเทศสวิตเซอร์แลนด์) แล้วจึงเผยแพร่ภาพและข้อมูลได้พร้อมกัน
ในครั้งนี้บรรณาธิการของ World of Watches จากสิงคโปร์ มาเลเซียและไทยต่างได้รับเชิญให้ไปเยือนโรงงานของ Blancpain ทั้งหมดซึ่งถือเป็นเรื่องแปลกมากสำหรับการเปิดตัวนาฬิกา เพราะโดยทั่วไปแล้วพวกเรานั้นจะได้รับเชิญกันแค่ประเทศเดียว หรืออาจจะเป็นไทยได้รับเชิญไปพร้อมกับสิงคโปร์ หรือมาเลเซียไปพร้อมกับสิงคโปร์ แต่นี่เราทั้ง 3 ประเทศได้รับเชิญไปพร้อมกันทั้งหมด เราจึงคาดเดาได้ตั้งแต่ก่อนเดินทางแล้วถึงความซับซ้อนในเชิงเทคนิคของสิ่งที่เราจะได้ไปชมนั้น และเมื่อกลับมาจึงเขียนแลกเปลี่ยนความคิดเห็นกันจนเกิดเป็นบทความนี้ขึ้น …
แดเนียล: สวัสดีจากมาเลเซียครับ ทุกคนได้พักผ่อนดีแล้วใช่ไหม หลังกลับมาจากทริปภารกิจลับที่เลอบราซูส์เพื่อพรีวิวโปรเจคสุดขั้วนี้ของ Blancpain และนี่ก็เป็นโอกาสพิเศษให้เราได้เขียนบทความสนทนาเรื่องนาฬิการุ่นนี้กันนะครับ
อาชก: ถ้าผมจำไม่ผิด นี่เป็นครั้งแรกเลยนะครับที่ WOW ทุกประเทศได้ไปร่วมทริปเปิดตัวนาฬิกาทริปเดียวกัน (ถ้าไม่นับงานแฟร์ใหญ่) ที่ผ่านมาเราอาจจะเคยไปทริปเดียวกัน 2 เล่ม แต่ไม่เคยไปแบบ 3 เล่มพร้อมกันแบบนี้และเพื่อนาฬิกาเพียงแค่เรือนเดียวเช่นนี้
รักดี: Grande Double Sonnerie … เราเริ่มบทความนี้ด้วยการทบทวนกันก่อนดีไหมครับว่าซอนเนอรีคืออะไร
อาชก: ด้วยความยินดีครับ ผมว่าเราต้องเริ่มด้วยการบอกว่าซอนเนอรีจัดอยู่ในกลุ่มนาฬิกาที่ตีบอกเวลาอย่างที่เรียกว่าสไตรกิ้งวอทช์หรือไชม์มิ่งวอทช์ และถือเป็นที่สุดของงานประดิษฐ์นาฬิกา นี่ไม่ใช่การกล่าวเกินจริง เพราะว่านาฬิกาประเภทไชม์มิ่งวอทช์นี้ผลิตยากกว่านาฬิกาอย่างตูร์บิยองต่างๆ ไปอีกระดับหนึ่ง ช่างนาฬิกาคนใดคนหนึ่งจะต้องประกอบตูร์บิยองอยู่หลายปีกว่าที่จะได้เริ่มประกอบนาฬิกาประเภทไชม์มิ่งวอทช์ แล้วระดับความยากก็จะเพิ่มขึ้นเรื่อย จากมินิทรีพีทเตอร์ขึ้นไปสู่กร็องซอนเนอรี ซึ่งกร็องซอนเนอรีนั้นคือที่สุดแห่งความซับซ้อนมาโดยตลอด จนกระทั่งถึงเวลานี้ที่ Blancpain ได้สร้างจุดสูงสุดขึ้นใหม่แล้ว
Grande Double Sonnerie สามารถตีบอกเวลาเป็นชั่วโมงและห้วง 15 นาทีทั้งแบบออนดีมานด์และโดยอัตโนมัติ และมันยังสามารถตีบอกนาทีเหมือนกับมินิทรีพีทเตอร์แบบออนดีมานด์ได้ด้วย และ Blancpain ยังเพิ่มลูกเล่นที่ทำให้นาฬิกาเรือนนี้ต่างจากกร็องซอนเนอรีอื่นๆ ด้วยการเปิดโอกาสให้ผู้โชคดีที่ได้เป็นเจ้าของนาฬิกาสามารถเลือกเพลงได้ระหว่างเพลงเวสท์มินสเตอร์ตามปกติและเพลงของ Blancpain เอง!
แดเนียล: ผมรู้สึกประหลาดใจมากที่ได้เรียนรู้ว่าไม่มีนาฬิกาข้อมือรุ่นใดมีฟังก์ชั่นกร็องซอนเนอรีจนกระทั่งปี 1992 ระบบตีเสียงบอกเวลาเช่นนี้มีมานานหลายศตวรรษแล้วในหอนาฬิกาและนาฬิกาตั้งพื้นในภายหลัง ดังนั้นผมจึงแปลกใจมากที่ไม่มีใครพยายามหรือสามารถเอาคอมพลิเคชั่นนี้มาใส่ในนาฬิกาข้อมือซึ่งมีขนาดเล็กได้จนถึงปีดังกล่าวนั้น ผมนึกว่าจะมีใครพยายามทำมาก่อนแล้วเสียอีก
นั่นหมายความว่า กลไกตีบอกเวลาในนาฬิกาข้อมือก่อนปี 1992 นั้นจะมีเพียงแค่มินิทรีพีทเตอร์เท่านั้น และความแตกต่างก็อยู่ตรงที่มินิทรีพีทเตอร์จะทำงานต่อเมื่อมีการเลื่อนสไลด์ด้านข้างตัวเรือนเพื่อสร้างพลังงานให้กับกลไกตีบอกเวลา ในขณะที่ซอนเนอรีทั้งแบบกร็องและเปอติทนั้นใช้พลังงานจากเมนสปริงที่อยู่ในเครื่องนาฬิกา และเท่าที่ผมได้รับทราบจากช่างนาฬิการะดับมาสเตอร์ท่านต่างๆ ของ Blancpain นั้นก็คือว่าซอนเนอรีอาจดูคล้ายกับมินิทรีพีทเตอร์ก็จริงแต่ในเรื่องของการผลิตนั้นซอนเนอรีซับซ้อนกว่าหลายเท่านัก
รักดี: อืมมม … ดีนะครับที่ผมขอทบทวนรายละเอียดทั้งหมดนี้ก่อนเพราะว่าผมเองไม่ค่อยคุ้นเคยกับนาฬิกาสไตรกิ้งวอทช์เท่าไรเลย ในแต่ละปีนั้นผมได้จับนาฬิกาประเภทนี้เพียงไม่กี่เรือนเท่านั้น ซึ่งนี่ก็น่าจะเป็นการสะท้อนด้วยว่าคอมพลิเคชั่นดังกล่าวหายากเพียงใดเมื่อเทียบกับคอมพลิเคชั่นประเภทอื่นๆ ที่เรามักจะพบกันทั่วไปในตลาด
นี่ก่อนไปเลอบราซูส์ผมถึงขั้นต้องเปิดอ่านรื้อฟื้นความทรงจำเลยนะครับว่าเปอติทซอนเนอรีและกร็องซอนเนอรีต่างกันอย่างไร กลัวจะไปพูดอะไรผิดๆ ถูกๆ ที่โน่น เปอติทซอนเนอรีและกร็องซอนเนอรีตีบอกชั่วโมงตอนต้นชั่วโมงเหมือนกัน ความแตกต่างอยู่ตรงแต่ละห้วง 15 นาทีซึ่งเปอติทซอนเนอรีจะตีบอกเฉพาะจำนวนห้วง 15 นาทีเท่านั้น ในขณะที่กร็องซอนเนอรีจะตีทั้งชั่วโมงและจำนวนห้วง 15 นาที การทำงานตรงจุดนี้จะเป็นแบบอัตโนมัติ (หรือที่ในสเปคนาฬิกามักใช้คำฝรั่งเศสว่า “au passage”) ต่างจากมินิทรีพีทเตอร์ที่จะทำงานต่อเมื่อเจ้าของนาฬิกากดสั่งเท่านั้น โดยที่นาฬิกากลไกซอนเนอรีนั้นจะมีสวิทช์ให้เจ้าของนาฬิกาเลือกโหมดว่าจะให้นาฬิกาทำงานในโหมดเปอติทซอนเนอรี กร็องซอนเนอรีหรือปิดเสียงทั้งหมด Blancpain Grande Double Sonnerie เรือนนี้ก็เช่นกันโดยจะมีตัวเลือก “Ps-Gs-Sil” อยู่ทางด้านข้างตัวเรือนฝั่ง 9 นาฬิกา
แดเนียล: และนาฬิกาซอนเนอรีนั้นไม่ใช่เพียงมีกลไกที่ซับซ้อนเท่านั้น แต่ยังมีคุณลักษณะอื่นๆ ที่สัมผัสไม่ได้อีกด้วย ไม่ว่าจะเป็นเนื้อเสียง คุณภาพของเสียง และความดังของเสียงซึ่งล้วนแล้วแต่มีผลต่อความน่าปรารถนาของนาฬิกาเรือนนั้นๆ และจำเป็นต้องได้รับการปรับตั้งอย่างละเอียดอ่อนที่สุดโดยช่างนาฬิกาที่สามารถแยกแยะเสียงได้เป็นอย่างดี ดังนั้นเมื่อ Blancpain Grande Double Sonnerie มีถึง 2 ซอนเนอรีดังนั้นก็ยิ่งพิเศษมากกว่าเพราะว่าเขาต้องใช้ความพยายามมากเป็น 2 เท่า จริงไหมครับ
อาชก: เรามักจะพูดกันเพื่อให้เข้าใจง่ายๆ ว่านาฬิกาไชม์มิ่งวอทช์เป็นเหมือนบิ๊กเบนบนข้อมือ นี่คือที่มาของชื่อเวสท์มินสเตอร์ที่ใช้เรียกชื่อเพลงนั้นด้วย ดังนั้นนาฬิกา Grande Double Sonnerie นี้ก็เหมือนกับมีหอนาฬิกา 2 หอในนาฬิกาข้อมือเรือนเดียวกัน และหอนาฬิกาที่ 2 นั้นก็เป็นสายร็อคด้วยเพราะว่าเป็นเพลงที่แต่งโดย เอริค ซิงเงอร์ ซึ่งเป็นมือกลองของวง Kiss ดังนั้นคุณก็น่าจะพอจินตนาการภาพออกแล้วว่ากลไกของนาฬิการุ่นนี้จะต้องมีระบบคู่กันสำหรับเพลงทั้งคู่นั้น
แดเนียล: ขอเพิ่มเติมตรงนี้นิดได้ไหมครับว่าการเพิ่มเสียงจาก 2 ตัวโน๊ตเป็น 4 ตัวโน๊ตในกลไกไชม์มิ่งนั้นอาจฟังดูเหมือนเป็นเรื่องง่ายๆ แต่ที่จริงแล้วก็เหมือนกับเรื่องอื่นๆ ในงานประดิษฐ์นาฬิกาซึ่งไม่มีอะไรง่ายเลย เมื่อมี 4 ตัวโน๊ตก็เท่ากับว่านาฬิกาเรือนนั้นสามารถเล่นเพลงอย่างที่ผู้คนจดจำกันได้อย่างเพลงเวสท์มินส์เตอร์แล้ว และคุณจะต้องปรับตั้งระดับเสียงและจังหวะอย่างแม่นยำด้วย ไม่อย่างนั้นคนก็จะฟังออกทันทีว่ามีอะไรผิดเพี้ยนไปจนกลายเป็นเล่นแล้วไม่น่าฟัง แค่เรื่องการปรับตั้งจังหวะอย่างเดียวก็ยากยิ่งแล้ว เพราะว่าช่างนาฬิกาจะต้องฝนซี่ฟันของควอเตอร์แร็คที่ควบคุมจังหวะของกลไกซอนเนอรีออกในระดับไมครอน ฝนแล้วก็ทดสอบ แล้วก็ปรับอีกจนกระทั่งได้ผลลัพธ์ที่ไร้ที่ติ เมื่อคำนึงถึงความยากเย็นทั้งหมดนี้แล้วก็ไม่น่าแปลกใจเลยที่ Blancpain สามารถผลิตนาฬิการุ่นนี้ได้เพียงแค่ปีละ 2 เรือนเท่านั้น
อาชก: ไหนๆ ก็พูดเรื่องนี้แล้ว ผมก็ต้องเสริมอีกด้วยเรื่องที่แดเนียลพูดว่าช่างจะต้องฝนเนื้อวัสดุออกเป็นระดับไมครอนนั้น เขาจะต้องใช้เครื่องมือพิเศษที่ Blancpain พัฒนาขึ้นเพื่อการนี้โดยเฉพาะ และถ้าช่างนาฬิกาฝนเนื้อวัสดุออกมากเกินไปก็จะต้องโยนชิ้นงานนั้นทิ้งไปโดยปริยาย แค่ควอเตอร์แร็คนี้ชิ้นเดียวช่างก็ต้องใช้เวลาเฉลี่ยหลายวันแล้ว และยังต้องลองผิดลองถูกจนกว่าจะเข้าที่เข้าทางอีกต่างหาก ซึ่งทั้งหมดนี้ก็อาจจะไม่ใช่เรื่องที่น่าแปลกใจ เพราะสิ่งที่ Blancpain ทำอยู่ในเวลานี้ไม่ใช่เพียงการออกแบบเสียงใหม่ แต่แทบจะเรียกว่าเป็นการออกแบบกลไกซอนเนอรีใหม่หมดเลยก็ว่าได้
รักดี: เรื่องสำคัญเรื่องต่อไปก็คือกำลังลานสำรองครับ ซึ่งนาฬิการุ่นนี้มี 2 แบเรลแยกกันสำหรับระบบบอกเวลาและระบบตีบอกเวลา การไขลานทำได้ผ่านเม็ดมะยมทั้งคู่ (หมุนทวนเข็มนาฬิกาเพื่อขึ้นลานระบบบอกเวลา หมุนตามเข็มนาฬิกาเพื่อขึ้นลานระบบตีบอกเวลา) ตอนที่ผมอ่านสเปคนาฬิกานั้นผมก็สังเกตเห็นว่ากำลังลานสำรองของระบบการทำงานปกติและของระบบซอนเนอรีกับมินิทรีพีทเตอร์นั้นต่างกันถึง 8 เท่า กล่าวคือ ระบบแรกมีกำลังลานสำรอง 96 ชั่วโมงและอีกระบบหนึ่งมีกำลังลานสำรอง 12 ชั่วโมงหากมีการตั้งนาฬิกไว้ในโหมดกร็องซอนเนอรีซึ่งมีการใช้พลังงานสูงสุด ดังนั้นเมื่อผมได้เข้าไปสัมภาษณ์คุณมาร์ค เอ ฮาเยค ผมจึงถามเลยว่าที่จริงแล้ว Blancpain สามารถออกแบบให้ระบบตีบอกเวลามีกำลังลานสำรอง 24 ชั่วโมงหรือไม่หากลดกำลังลานสำรองของระบบบอกเวลาลงเหลือ 48 ชั่วโมง คำตอบที่ผมได้รับ คือ ไม่สามารถครับ
กลไกกร็องซอนเนอรีนั้นใช้พลังงานสูงมาก ต่อให้ลดกำลังลานสำรองของระบบบอกเวลาลงครึ่งหนึ่ง กำลังลานสำรองของระบบตีบอกเวลาก็จะเพิ่มขึ้นเพียงแค่ 2-3 ชั่วโมงเท่านั้น และในชีวิตจริงแล้ว ระบบตีบอกเวลามีกำลังลานสำรอง 12 ชั่วโมงก็น่าจะเพียงพอแล้ว เพราะว่าเป็นกลไกที่จะใช้งานเฉพาะในเวลาที่เจ้าของนาฬิกาตื่นนอนเท่านั้น และก็คงไม่มีใครเปิดระบบซอนเนอรีให้ทำงานตลอดทั้งวันด้วย เพราะถ้านาฬิกามีเสียงขึ้นมาทุก 15 นาทีก็อาจจะเยอะเกินไปเหมือนกัน
สรุป … การจัดการเรื่องพลังงานของ Blancpain ในนาฬิกา Grande Double Sonnerie นี้เหมาะสมและสอดคล้องกับการใช้งานจริงที่สุดแล้ว โดยเฉพาะอย่างยิ่งหากจะพิจารณาว่านาฬิการุ่นนี้มีกลไกเพอร์เพทชวลคาเลนดาร์พร้อมเข็มวันที่แบบเรโทรเกรดด้วยอีกต่างหาก
อาชก: กำลังลานสำรองและแอมพลิจูดนี่เป็นประเด็นสำคัญของซอนเนอรีเลย เพราะเหตุผลที่รักดีพูดมานั่นแหละ ดังนั้นจึงถือเป็นเรื่องดีที่เครื่องรุ่นคาลิเบอร์ 15GSQ นี้เป็นเครื่องแบบอินทีเกรท ไม่ใช่เครื่องแบบโมดูลาร์ Blancpain จึงสามารถปรับแต่งทุกองค์ประกอบให้เหมาะสมกับลักษณะในการทำงานของนาฬิกาที่สุด และเรื่องเครื่องนี้ก็ส่งผลต่อขนาดของนาฬิกาด้วย เพราะว่ามันทำให้นาฬิกาไม่ใหญ่เกินกว่าที่จะอยู่บนข้อมือของคนเราได้ ด้วยขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 47 มม. และความหนา 14.50 มม. แล้ว Grande Double Sonnerie ไม่ใช่นาฬิกาเรือนเล็กอย่างแน่นอน แต่ว่าก็ไม่ใช่ว่าจะใหญ่จนถึงขั้นใส่ไม่ได้ โดยที่ตัวเครื่องนั้นมีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 35.8 มม. และหนา 8.5 มม. โดยที่ประกอบด้วยชิ้นส่วนจำนวนทั้งหมด 1,053 ชิ้นครับ
แดเนียล: เมื่อพูดถึงเรื่องการปรับแต่งแล้ว ผมชอบตรงที่ว่าแม้ว่าคอมพลิเคชั่นต่างๆ จะถูกนำมารวมกันไว้ในเครื่องเดียวกัน แต่ว่าแต่ละคอมพลิเคชั่นก็มีที่อยู่ของมันบนตัวเครื่อง ความน่าสนใจในเรื่องของซอนเนอรีนั้นทำให้ผมเองลืมหลายครั้งแล้วว่า Grande Double Sonnerie เป็นนาฬิการะดับแกรนด์คอมพลิเคชั่น เพราะว่ามีทั้งเพอร์เพทชวลคาเลนดาร์และฟลายอิ้งตูร์บิยองที่กินพื้นที่ไปราวหนึ่งในสามของตัวเครื่อง นี่คือหนึ่งในเหตุผลที่ช่างนาฬิกาท่านหนึ่งบอกผมว่าเขาต้องใช้เข็มวันที่แบบเรโทรเกรดสำหรับกลไกเพอร์เพทชวลคาเลนดาร์เพราะว่ามันเป็นวิธีเดียวที่จะทำให้มันมีที่ลง และนี่อาจเป็นปัจจัยหนึ่งด้วยที่ทำให้เขาสามารถรักษาขนาดของนาฬิกาไว้ให้อยู่ในเกณฑ์ที่ค่อนข้างใส่ได้จริง
คุณมาร์ค เอ ฮาเยคย้ำอย่างชัดเจนว่าต่อให้นี่เป็นนาฬิกาแกรนด์คอมพลิเคชั่น แต่เขาก็ไม่ต้องการให้ทำนาฬิกาที่คนซื้อไปแล้วเก็บไว้ในตู้เซฟเพียงอย่างเดียว เขาอยากให้คนซื้อไปแล้วนำไปใส่จริงด้วย และด้วยขนาดเท่านี้ผมคิดว่า Grande Double Sonnerie เป็นนาฬิกาที่ใส่จริงได้เลย มันอาจจะเข้าไปอยู่ใต้ปลายแขนเสื้อไม่ได้ แต่ถ้ามีนาฬิการะดับนี้แล้วคุณก็คงจะไม่ใส่แบบซ่อนๆ อยู่ดี คุณน่าจะอยากใส่แล้วถอดมาโชว์เลยมากกว่า เพราะงานขัดแต่งที่เห็นมันก็เหลือเชื่อจริงๆ เลยด้วย
รักดี: ผมเสียดายอย่างหนึ่งครับ คือ ผมอยากลองนาฬิกาแบบรัดสายบนข้อมือดีๆ จริงๆ เลยมากกว่า ผมจะได้บอกได้เลยว่าฟีลลิ่งมันเหมือนกับการใส่นาฬิการุ่นอะไรที่มีขนาดใหญ่ใกล้เคียงกัน แต่เนื่องจากบทความนี้เราจะพูดถึงเพียงแค่ Blancpain เท่านั้น ผมก็จะต้องหลีกเลี่ยงการพูดถึงนาฬิกาจากแบรนด์อื่นๆ ดังนั้นผมจึงควรเปรียบเทียบว่าถ้าคุณใส่ Fifty Fathoms ขนาด 45 มม. ได้ คุณก็มีแนวโน้มว่าจะใส่ Grande Double Sonnerie ได้ เพราะว่า Fifty Fathoms ขนาดที่ว่านั้นหนา 15.5 มม. ซึ่งหนากว่า Grande Double Sonnerie อยู่ 1 มม. ด้วยซ้ำ ผมก็หวังว่าเมื่อเปรียบเทียบแบบนี้แล้วคุณผู้อ่านจะพอเห็นภาพนะครับ
อาชก: ผมชอบการที่เขาตั้งใจให้นาฬิการุ่นนี้ถูกนำมาใส่จริงมากกว่าเก็บไว้ในเซฟนะครับ และตัวนาฬิกาก็กันน้ำได้ถึง 10 เมตรด้วยซึ่งดีกว่านาฬิกาไชม์มิ่งเกือบทุกรุ่นที่ไม่กันน้ำเลยด้วยซ้ำ ด้วยความตั้งใจตรงจุดนี้เองทำให้ Blancpain สามารถผลิตนาฬิการุ่นนี้ได้เพียงปีละ 2 เรือนเท่านั้น และขณะที่เราอยู่ที่โรงงานนั้นก็มีช่างนาฬิการ่วมกันอธิบายถึงเรื่องการขัดแต่งด้วยว่าเป็นการทำงานร่วมกันระหว่างเวิร์คช็อประดับไฮคอมพลิเคชั่นและช่างฝีมือที่ต้องผลิตชิ้นส่วนเพื่อเครื่องนาฬิการุ่นอื่นๆ ด้วย
รักดี: ถ้าดูข้อมูลจากในเพรสรีลีสก็จะพบว่าเครื่องนาฬิการุ่นนี้มี 26 บริดจ์ โดยบริดจ์ทั้งหมดและเมนเพลทผลิตจากทอง 18 กะรัต คุณสามารถเห็นการขัดแต่งด้วยมือแบบดั้งเดิมอย่างเต็มที่ตามจุดต่างๆ ทั้งที่มองเห็นได้จากภายนอกและที่ถูกบดบังอยู่ เทคนิคหนึ่งที่ถูกกล่าวถึงหลายครั้งในช่วงของการนำเสนอนาฬิกาก็คือการขัดลบเหลี่ยมซึ่งนาฬิการุ่นนี้มีมุมภายในตามบริดจ์ต่างๆ มากถึง 135 จุด และทั้งหมดขัดลบเหลี่ยมเป็นมุม 30 องศา แทนที่จะเป็นมุม 45 องศาตามปกติ ทั้งนี้ก็เพื่อช่วยให้พื้นผิวที่เอียงขึ้นด้านบนสะท้อนแสงมากที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้
อาชก: การบริหารทรัพยากรเพื่อการผลิตนาฬิกา Grande Double Sonnerie นั้นเป็นเรื่องใหญ่จริงๆ เพราะผมคิดว่า Blancpain จะต้องแบ่งช่างนาฬิกาเพื่อโปรเจคนี้โดยเฉพาะเลย ซึ่งเท่าที่ทราบคือมีช่างนาฬิกา 2 คนที่จะมีส่วนเกี่ยวข้องตั้งแต่เริ่มต้นจนเสร็จสมบูรณ์ และเขาก็จะได้รับเกียรติให้ใส่ชื่อของตนแอบไว้ในเครื่องนาฬิกาด้วยบริเวณด้านหลังของป้ายชื่อ Blancpain ที่ผลิตจากทอง แต่คุณจะเห็นชื่อ “Romain” หรือ “Yoann” ที่แกะสลักไว้ได้ก็ต่อเมื่อคุณรื้อชิ้นส่วนของเครื่องนาฬิกาออกมาเท่านั้นซึ่งเราไม่แนะนำให้ทำอย่างยิ่ง!
ทั้งนี้ ผมรู้สึกประทับใจเป็นอย่างยิ่งที่ Blancpain ให้เกียรติช่างนาฬิกาถึงขนาดนี้ เพราะว่านักสะสมนาฬิกามักตำหนิแบรนด์ใหญ่ๆ ส่วนมากที่ชอบทำเหมือนว่าช่างนาฬิกาเป็นแค่แรงงานที่ไม่มีตัวตน และผมคิดว่าการได้รู้ถึงเรื่องของมนุษย์ที่อยู่เบื้องหลังนาฬิกานั้นก็นำมาซึ่งความพึงพอใจได้ในอีกระดับหนึ่งด้วยเช่นกันครับ
แดเนียล: เกร็ดเล็กเกร็ดน้อยอีกประการหนึ่งที่ผมได้เรียนรู้จากทริปนี้ก็คือว่า Grande Double Sonnerie เป็นนาฬิกาที่มีการประกอบ 2 รอบ และ Blancpain ก็เริ่มประกอบรอบแรกด้วยชิ้นส่วนที่ขัดแต่งแล้วบางส่วนด้วย ไม่เหมือนกับบางแบรนด์ที่ประกอบชิ้นส่วนที่ยังไม่ผ่านการขัดแต่งก่อนเพื่อปรับตั้งรายละเอียดต่างๆ ก่อนที่จะรื้อแยกชิ้นส่วนเพื่อนำไปขัดแต่ง เมื่อพิจารณาถึงปริมาณงานขัดแต่งทั้งหมดแล้ว ผมก็คิดว่ามันน่าจะเป็นงานหินสำหรับช่างนาฬิกาเลยจริงๆ แต่มันก็เป็นกระบวนการที่จำเป็น เพราะว่าชิ้นส่วนอย่างเช่นควอเตอร์แร็คที่ผมพูดถึงข้างต้นนั้นมีกระบวนการปรับแต่งซี่ฟันที่ใช้เวลาค่อนข้างนาน เป็นต้น และเพื่อป้องกันไม่ให้มีฝุ่นเข้าไปข้างในเครื่อง หลังจากที่มีการปรับแต่งทุกอย่างจนเป็นที่เรียบร้อยแล้ว นาฬิกาจะถูกรื้อก่อนที่จะนำไปประกอบครั้งสุดท้ายในห้องแบบคลีนรูมเท่านั้น
รักดี: ผมว่าผมอาจจะไม่ได้ตั้งใจฟังช่วงนี้เท่าที่ควร มันคือตอนไหนนะครับ ตอนอยู่ในห้องแล็บชั้นล่างหรือว่าตอนอยู่ในห้องประกอบนาฬิกาชั้นบนนะครับ
แดเนียล: เรื่องนี้เขาพูดตอนอยู่ในห้องประกอบนาฬิกาชั้นบนที่มีช่างนาฬิกานั่งทำงานเงียบๆ อย่างขยันขันแข็งครับ หรือว่ารักดีมัวแต่ดูไม้เจนเชียนที่ใช้ขัดแต่งชิ้นส่วนเครื่องหรือเปล่า หรือว่าจะเป็นเอกสารทางด้านเทคนิคของ Grande Double Sonnerie ต่างๆ ที่วางเปิดแผ่อยู่บนโต๊ะ
รักดี: อ่ะ … ใช่แล้วครับ ต้องเป็นตอนที่ผมได้รู้ว่าไม้ที่เขาใช้ในการขัดลบเหลี่ยมนั้นคือไม้ของต้นเจนเชียนเดียวกันกับที่คนสวิสเอารากไปทำเป็นเหล้าอเปอเรทิฟและไดเจสทิฟใสๆ อย่างที่เขาเสิร์ฟตอนมื้อกลางวันขณะที่เราอยู่ที่โรงงานนั่นเอง
อาชก: ผมเองก็อยากเปิดดูรายละเอียดทางด้านเทคนิคของสิทธิบัตรทั้ง 21 ของเครื่องรุ่นนี้ที่อยู่ต่อหน้ามากเลย มันน่าจริงๆ แถมไม่มีใครจะแย่งผมดูด้วยอีกต่างหาก แต่ผมก็ต้องหักห้ามใจ เพราะว่าถ้าผมเริ่มแล้วก็คงจะหยุดไม่ได้ และถ้ามัวแต่ดูเอกสารพวกนี้ก็จะไม่ได้ดูการทำงานของเหล่าช่างฝีมือที่บรรจงสร้างผลงานทั้งหมดนั้นอยู่
แดเนียล: และหลังจากที่ได้รับทราบทุกรายละเอียดเหล่านี้แล้ว ผมก็ต้องอึ้งอีกครั้งเมื่อได้ยินคุณฮาเยคพูดว่าลูกค้าผู้ซื้อนาฬิการุ่นนี้สามารถสั่งทำรายละเอียดแบบคัสต้อมได้ด้วย เพราะปกติแล้วเวลาเป็นนาฬิกาประเภทไชม์มิ่งทั้งหลาย ทางแบรนด์จะยืนยันเลยว่าจะต้องเป็นวัสดุนี้และดีไซน์นี้เท่านั้นจึงจะได้เสียงที่ดีที่สุด และนั่นคือคำขาด แต่ว่า Blancpain นั้นเปิดกว้างที่จะทำนาฬิกาอย่างที่ลูกค้าต้องการจริงๆ อย่างที่เขาน่าจะอยากจะเอาออกจากตู้เซฟมาใส่มากที่สุด
รักดี: ขอบคุณคุณแดเนียลที่พูดถึงเรื่องนี้ขึ้นมาครับ เพราะว่าผมได้เรียนรู้หนึ่งรายละเอียดที่พิเศษจริงๆ จากการสัมภาษณ์ของผม และเป็นเรื่องที่ไม่มีการกล่าวถึงในเพรสรีลีสของนาฬิการุ่นนี้ด้วย นั่นก็คือว่าลูกค้าสามารถสั่งเปลี่ยนเพลงได้อีกต่างหาก เพียงแค่ต้องยอมจ่ายเพิ่มเท่านั้น
คุณฮาเยคเคยพูดไว้ก่อนหน้าแล้วว่านาฬิการุ่นนี้เป็นเรื่องของ “บุคคล อารมณ์และเรื่องราว” ดังนั้นถ้าลูกค้ายินดีที่จะใช้เวลาและเสียค่าใช้จ่ายเพิ่ม หรือว่าอาจจะมีเพื่อนเป็นนักดนตรีหรือนักประพันธ์ทำนองเพลง Blancpain ก็ยินดีที่จะผลิตกลไกเป็นทำนองเพลงอื่นตามที่คุณต้องการได้ ขอแค่ว่าเพลงนั้นต้องเล่นได้ด้วยตัวโน๊ต 4 ระดับเสียงเท่านั้น
เอาล่ะครับ … ที่เรานั่งพิมพ์กันมานี่ก็ 2 ชั่วโมงแบบไม่หยุดพักเลยแล้ว ผมไม่รู้เหมือนกันว่าพอไปลงเล่มมันจะกลายเป็นกี่หน้ากระดาษ ผมว่าเรามาสรุปจบบทความกันเลยดีกว่า โดยทั้งสองท่านจะพูดถึงเรื่องประสบการณ์ที่ได้รับจากการเปิดตัว Grande Double Sonnerie ในครั้งนี้ หรือจะพูดถึงความสำคัญที่เรือนเวลาสุดพิเศษนี้มีต่อทิศทางที่ Blancpain จะก้าวเดินต่อไปก็ได้ครับ
อาชก: เรื่องทิศทางนั้นไม่แน่ใจเหมือนกันนะครับ แต่ว่ารักดีเลือกใช้คำได้ดี ที่เรียกว่า “เรือนเวลา” เพราะนาฬิกาส่วนมากก็เป็นแค่นาฬิกา แต่ Grande Double Sonnerie รุ่นนี้เขาพิเศษกว่าใคร และคุณสามารถชื่นชมเขาได้โดยไม่จำเป็นต้องมีความเข้าใจในรายละเอียดทางด้านเทคนิคทั้งหมดด้วยซ้ำ หากมองดูฝีมือการขัดแต่งแล้วยังอินไม่สุดก็เพียงฟังเสียงเพลงของเขา แล้วคุณก็จะได้เชื่อเพราะสิ่งที่ทั้งตาเห็นและหูได้เย็นเลยจริงๆ โลกนี้มีนาฬิการุ่นพิเศษจำนวนมากที่เพียงขอแค่มีคุณสมบัติข้อนั้นข้อนี้ให้ครบเท่านั้นเพื่อที่จะได้ประกาศให้โลกรู้โต้งๆ ว่าฉันมีอย่างโน้นอย่างนี้นะ แต่ Grande Double Sonnerie นี้นี่สิที่แน่จริง และผมคิดว่ามันบอกอะไรเราได้หลายอย่างเกี่ยวกับตัว Blancpain เองครับ
แดเนียล: ผมเองก็ไม่สามารถบอกได้เช่นกันว่า Blancpain จะเดินในทิศทางใดต่อไป แต่ผมบอกได้ว่าเขาเลือกวิธีการเปิดตัวนาฬิการุ่นนี้ได้อย่างเหมาะสมที่สุดแล้ว ซึ่งก็คือการเปิดตัวภายในโณงงาน โดยผู้คนที่ใช้เวลานานนับ 8 ปีจนนาฬิการุ่นนี้เกิดเป็นผลสำเร็จได้ นี่คือเรือนเวลาที่คุณจะต้องสัมผัสจึงจะเข้าใจ ราคาค่าตัวนั้นเอาเรื่องอยู่ก็จริง แต่เมื่อคุณได้เห็นเนื้องานที่เกี่ยวข้องทั้งหมดแล้ว (รวมตั้งแต่การวิจัย การปรับแต่ง การประกอบ การขัดแต่ง และเนื้องานอื่นๆ ที่อาจมองเห็นได้ในตัวนาฬิกา) คุณก็จะรู้สึกว่าราคาที่ตั้งไว้นี้ก็ดูเหมาะสมดีแล้วเองในที่สุด
รักดี: คุณอาชกและคุณแดเนียลได้พูดถึงความเลอเลิศของ Grande Double Sonnerie รุ่นนี้ไปหมดแล้ว ผมขอเสริมเพียงแค่ว่าการเปิดตัวนาฬิกาแบบคิดมาดีเช่นนี้เป็นอะไรที่แตกต่างจากความมึนงงที่ค้างคาในใจผมหลังการเปิดตัวนาฬิกา Blancpain ช่วงปีท้ายๆ ของ Baselworld เป็นอย่างยิ่ง ผมจำได้ว่าช่วงนั้น Blancpain เปิดตัวนาฬิกาออกมาหลายรุ่นเลย ส่วนมากอยู่ในคอลเลคชั่น Villeret และเปิดตัวพร้อมข้อมูลที่ครบถ้วนก็จริง แต่ในเรื่องรูปนั้นต้องใช้คำว่าไม่เพียงพอต่อการใช้งาน พอเปิดตัวแล้วก็ไม่มีการโปรโมทอะไรต่อเนื่องในภายหลัง แถมนาฬิกาพวกนั้นก็อยู่ในคอลเลคชั่นเป็นเวลาเพียงไม่นานก็หายไป ผมเองรู้สึกเสียดายครับเพราะว่าหากไปดูแบรนด์อื่นในระดับราคาใกล้เคียงกันก็ไม่ได้มีผลิตภัณฑ์ในลักษณะนั้น
แต่การเปิดตัว Grande Double Sonnerie รุ่นนี้เป็นคนละเรื่องเลย ภาพประกอบก็สวยงาม และบ่งบอกถึงรายละเอียดที่มีชั้นเชิงและจิตวิญญาณของผลิตภัณฑ์ที่เกิดจากฝีมือของมนุษย์และจะอยู่กับผู้ซื้อไปชั่วชีวิตได้เป็นอย่างดี คือผมก็ไม่ได้คิดว่า Blancpain จะมาจัดพรีเซนท์นาฬิการุ่นที่มีราคาจับต้องได้กว่านี้ในลักษณะเดียวกันนี้หรอกนะครับ แต่อย่างน้อยผมก็อยากให้เขามีรูปสวยๆ งามๆ ให้เราได้ใช้ และนานๆ ทีหากมีรูปขั้นตอนการผลิตมานำเสนอบ้างก็เยี่ยมเลย อันที่จริงเราก็เริ่มเห็นพัฒนาการในทำนองนี้แล้วเมื่อต้นปีนี้กับภาพประกอบของนาฬิกา Fifty Fathom สเตนเลสสตีลขนาด 42 มม. ใหม่ หรือ Fifty Fathoms Tech ที่เข้ามาอยู่ในคอลเลคชั่นถาวร และล่าสุดก็คือนาฬิกา Villeret ในธีมโกลเด้นอาวทั้งหลาย ซึ่งสำหรับผมแล้วผมคิดว่ารูปประเภทนี้สามารถสร้างแรงบันดาลใจให้กับผู้ซื้อได้เป็นอย่างดีครับ
สุดท้ายนี้ผมก็หวังว่าคุณผู้อ่านทุกท่านจะอินกับการนำเสนอ Grande Double Sonnerie ในรูปแบบที่ไม่เหมือนสื่อใดนี้ของเรานะครับ ในนามของ World of Watches ทั้งสามประเทศ ผมขอขอบคุณทีมงาน Blancpain ทั้งที่เลอบราซูส์ ที่โปเดซ์ ที่สิงคโปร์และที่กรุงเทพมหานครที่มอบโอกาสในการทำความเข้าใจนาฬิกา Grande Double Sonnerie นี้แบบถึงแก่นที่สุด เรามั่นใจเป็นอย่างยิ่งว่านี่แหละคือการเริ่มต้นช่วงเวลาหนึ่งทศวรรษสู่การฉลองครบรอบ 300 ปีในปี 2035 อย่างทรงพลังที่สุดครับ
The editors of World of Watches Singapore, Malaysia and Thailand convene to discuss their impressions of Blancpain’s most complicated timepiece to date.
Words: Ashok Soman, Daniel Goh and Ruckdee Chotjinda Photos and Videos: Ruckdee Chotjinda
Blancpain’s origins, as stated in the brand’s logo, date back to 1735. It was therefore expected that the manufacture would celebrate their 290th anniversary this year, or at least release a special commemorative timepiece. However, no announcement emerged during the first half of the year, and we became unsure of our anticipation. It was not until the third quarter that we received an invitation from Blancpain to visit their manufacture in Le Brassus, Switzerland, to learn about the most complicated timepiece ever created in the history of the brand: the Grande Double Sonnerie.
This grand complication does not only display the time with hands, but it also features both a minute repeater, which chimes on demand, and a sonnerie mechanism that, when activated, strikes automatically at every passing hour and every quarter hour. Striking mechanisms represent the highest tier of horological complication, as they involve numerous considerations, from the choice of materials used in component fabrication to achieve a clear and resonant sound, to the careful management of power reserves required to sustain both the chiming mechanisms and the basic timekeeping functions. This is especially critical in a sonnerie watch, which must play all sixteen notes of the Westminster melody, as heard in traditional grandfathers’ clocks, before proceeding to strike the actual time.
Blancpain named this creation the Grande Double Sonnerie because, in addition to the universally recognisable Westminster melody, the wearer may press a pusher on the side of the case to switch the mechanism to an entirely different melody. This second composition, known as the Blancpain melody, also comprises sixteen notes and employs the same tones of Mi, Sol, Fa and Si, yet they are rearranged into a new and elegant sequence. The piece was composed by Eric Singer, the American drummer from the rock band Kiss and a close friend of Marc A. Hayek, President and Chief Executive Officer of Blancpain.
Furthermore, this 47 mm timepiece, offered in either red gold or white gold, incorporates a perpetual calendar with a retrograde date hand alongside a flying tourbillon. Its hand-winding calibre comprises as many as 1,053 components, and no fewer than 21 patents were filed during the 8-year period in which Blancpain developed this unprecedentedly complicated project in complete secrecy. To allow journalists from around the world to examine the watch closely and to engage directly with the research and development team, Blancpain organised visits in 4-5 groups of approximately 10 people each during the first half of November. All attendees were required to keep every detail strictly confidential until the embargo lifts on 24 November at 10:00 (Swiss time).
For this occasion, editors from World of Watches in Singapore, Malaysia and Thailand were all invited to visit the Blancpain manufacture together. This arrangement is highly unusual for a watch launch. Typically, only one country would be invited, or Thailand might attend alongside Singapore, or Malaysia with Singapore. The fact that all three were invited simultaneously suggested from the outset the exceptional technical complexity of what we were about to discover. Upon returning, we exchanged our impressions in the form of a written discussion that takes you deep into the heart of this glorious Grande Double Sonnerie …
DG: Greetings from Malaysia! I hope everyone is well rested from our very secret trip to Le Brassus for a first look at this insane project from Blancpain. And this affords us a very special opportunity to have a spirited discussion about the watch in question.
AS: It is certainly the first time I recall all editions being in the same presentation, outside of a watch fair! We have been at the same event or something, but not all together for just one watch.
RC: Grande Double Sonnerie … How about we start this article from here? Can I please have a refresher on what a sonnerie is, to begin with?
AS: Happily, so, I guess we should begin by addressing the type of watch, which is of the striking variety; it sounds out the time, basically. It is part of a grand tradition of what we in the trade call striking or chiming watches and represents the very pinnacle of fine watchmaking.
This is no overstatement. A chiming watch is at least an order of magnitude more challenging to execute than a tourbillon. A watchmaker typically can start working on tourbillons years before he or she can attempt a chiming watch. The orders of magnitude go up as you move up the scale, from minute repeaters to grand sonneries. That last was the peak, until now. What Blancpain has done here is nothing less than finding a new highest point!
The Grande Double Sonnerie sounds out the time, meaning the hours and quarters, both on demand and automatically. It also sounds out the minutes, like a minute repeater, on demand. Blancpain added a twist here, which is what elevates the watch, by giving the lucky owner not one but two musical phrases to choose from: the standard Westminster chime or a Blancpain tune!
DG: For me it was fascinating to learn that there were no wristwatch grande sonneries in until 1992. This style of chiming has existed for centuries on the massive tower clocks and subsequently pendulum clocks so it was surprising that they didn’t or maybe couldn’t include this complication within the compact confines of a wristwatch until that year. One would have thought that someone would have attempted it earlier.
So basically, until 1992, all chiming coming out from a wristwatch was done via a minute repeater complication. And the difference is that a minute repeater is activated via a slide that also provides the energy required for the chiming mechanism while the sonnerie, both grande and petite, gets its energy from a mainspring within the movement. And from what we have been told from the many master watchmakers at Blancpain, the sonnerie, although similar in functionality to the minute repeater, is much more complicated to produce.
RC: Hmmm … I’m glad I asked for the refresher because striking watches have never been my forte. They account for a very small percentage of watches I see each year. I think that goes to show how rare the complication is in terms of quantity in relation to other, more common mechanisms out there.
I even had to look up the difference between a petite sonnerie and a grande sonnerie before my outbound journey to Le Brassus, just to make sure that I have my facts right. Both petite sonnerie and grande sonnerie strike the hours at the top of each hour. The difference is at the quarters where a petite sonnerie would strike only the quarters while a grande sonnerie goes on to strike both the hours and the quarters. The action is autonomous (or “au passage”, as the term is often used in horological literature), unlike a minute repeater that is activated on demand. A sonnerie watch would have a selector for the owner to put it in either petite sonnerie, grande sonnerie or silent mode. The same is true for this Blancpain Grande Double Sonnerie with the “Ps-Gs-Sil” selector on the case band on the 9 o’clock side.
DG: And it’s not just about the mechanical complexity with a sonnerie. There are so many other intangible qualities to a chiming watch. The tonality, quality, and strength of the sound produced add to the appreciation of the watch, which all need exceptional fine-tuning from very experienced ears. This makes Blancpain’s Grande Double Sonnerie all the more special, right? Double the sonnerie means double the effort!
AS: We often say that a chiming watch is like having Big Ben on your wrist, as a sort of shorthand explanation. That is where the whole Westminster chimes reference comes from. With the Grande Double Sonnerie, we effectively get two clocktowers in one wristwatch. The second one is a tower of rock though because the tune was composed by drummer Eric Singer of Kiss fame. As you might imagine, this means there are parallel tracks in the mechanical system tied to each melody.
DG: Can I just also add that while going from a traditional two-note to a four-note chiming mechanism may sound like a simple thing but as with most things in watchmaking, it is most definitely not. Four notes mean that the watch sounds a melody and with something as recognisable as a Westminster chime, you need to nail the pitch and tempo spot on because if not our ears would immediately be able to sense that something is off, and make the chiming unpleasant to hear. The adjustment for the tempo alone was crazy, we are talking about shaving off microns from the teeth of the pièce des quarts that controls the timing of the sonnerie, testing and then adjusting until it is perfect. It isn’t surprising at all that with work like this, Blancpain is only able to make two of these each year.
AS: Since we are in the spirit of chiming in here, let me also add that in terms of those microns Daniel mentioned, these are filed off with special tools that Blancpain developed just for this. And if the watchmaker shaves too much off, they have to throw away this piece. It takes days just for this part, on average, apparently, and there is a lot of trial and error to nail down the process. This is perhaps unsurprising given that Blancpain is reengineering the sound, even if it is not recreating the whole sonnerie mechanism.
RC: And then you have the important matter of the power reserve … or power reserves in this case, as there are two separate barrels: one for the regular timekeeping and another for the striking mechanism. Both are wound by turning the crown (i.e. counterclockwise for the former and clockwise for the latter). I noticed when reading the specifications though that there is a vast difference of eight times between the 96 hours of the regular running train and the 12 hours of the sonnerie and the minute repeater, if the watch is set in the grande sonnerie mode where energy consumption is highest. So during my interview with Mr. Marc A. Hayek, I asked if it would have been technically possible for the striking mechanism to have a 24-hour reserve if the running time of the other is reduced to 48 hours, for example. The answer was no.
Given the amount of energy used by the grande sonnerie, even if they were to reduce the power reserve of the timekeeping by half, they would have gained only two to three hours more for the striking mechanism. Also, the 12-hour reserve should suffice in real life as the use of striking mechanism is expected only during waking hours. Besides, despite the privileged luxury of having a sonnerie watch, a person is unlikely to have the complication turned on for the whole day because the chimes at every quarter can be excessive.
My conclusion: the current setup is ideal and most practical, especially considering the important fact that the Grande Double Sonnerie features a perpetual calendar complication as well, and with a retrograde date hand to boot!
AS: Power reserve and amplitude questions are key for sonneries, for the reasons you note, it also helps that Calibre 15GSQ is integrated, not modular, so everything can be optimised for the specific needs of the Grande Double Sonnerie. This also plays into how the watch wears, since we are on a slightly more practical train here, as you might think that the watch will be monstrous on the wrist. The dimensions are 47 mm in diameter and 14.50 mm thick so not a small watch by any stretch but also not overwhelming. The movement itself is 35.8 mm in diameter and 8.5 mm thick, with 1,053 components for the movement.
DG: Speaking of optimised, I like how even though the complications are integrated, they each have their own little space within the movement. I often forget, because the Grande Double Sonnerie is so interesting, that the watch is also a grande complication. It has a perpetual calendar and a flying tourbillon and each occupy roughly one-third of the movement. This was the reason one of the watchmakers mentioned that they had to go with a retrograde perpetual calendar as it was the only way to fit. And this probably helped them keep the dimensions to a much more wearable size.
Marc A. Hayek was adamant that even though they were making a grande complication he didn’t want the watch to just sit in a safe somewhere, he wanted it to be worn and with these dimensions I think the watch is highly wearable. Okay, it probably won’t fit under the sleeve of a shirt anytime soon, but with a watch like this you probably wouldn’t want to hide it anyway. You probably want to take it out and show off the watch because the finishing on this thing is absolutely insane as well
RC: I wish though that it was possible for us to try the watch on fully strapped. That would have given me an even clearer comparison with similarly large watches. Since this article is dedicated to Blancpain, I will refrain from bringing up model names belonging to other brands. But I will say that, if you can wear the Fifty Fathoms in the 45 mm size, then chances are that you can wear this masterpiece. At 15.5 mm, the Fifty Fathoms is even 1 mm thicker than the Grande Double Sonnerie. I hope this bit of comparison helps, dear readers.
AS: I very much like that this watch is not meant to be a safe queen; it is also water-resistant to 10 metres, which is better than most such watches. Chiming watches are about as water-resistant as sponges. That commitment to wearability is also why Blancpain will make two a year, which is an astonishing commitment. When we visited, the watchmakers explained that all the work, in terms of fine finishing, is shared in the high complications workshop between artisans who are also working on other movements.
RC: Well, according to the press release, there are 26 bridges on this movement, and these, together with the mainplate, are crafted from 18K gold. You can expect to see their unrestrained use of traditional hand-finishing techniques on both visible and hidden surfaces. Anglage is particularly mentioned during the presentation. There are 135 inward angles across all bridges, and they were executed at a 30° angle instead of the regular 45° angle in order to maximise reflection of light with the upward surfaces.
AS: The logistics of making the Grande Double Sonnerie are very impressive indeed because I imagined that the brand would need to dedicate watchmakers exclusively for this. On that note, there are two watchmakers involved here, from start to finish, and they get the honour of adding their names in the secret style. On the back of the gold Blancpain plaque, you will find “Romain” or “Yoann” engraved there, although the only way you will find this information is by disassembling the movement, which we do not recommend!
I was deeply impressed that Blancpain is putting the watchmakers forward like this because the practice of big brands relegating their watchmakers to being faceless grunts has been heavily criticised by collectors. There is a certain degree of satisfaction in knowing that human story, I think.
DG: Another interesting tidbit I learned while on this trip was that the Grande Double Sonnerie was also double assembled. Unlike some brands that assemble unfinished components first to adjust everything before disassembling and finishing the pieces, Blancpain starts even the first assembly with some finished pieces. Considering the amount of painstaking hand finishing, I would imagine this would be quite daunting for the watchmakers. But apparently this is necessary because for components like the pièce des quarts which was mentioned earlier, the process of adjusting the teeth can take quite a fair bit of time. To prevent dust from entering the movement, it is only after all the fine adjustments are made that the watch is disassembled so that the final assembly can happen in a dedicated clean room.
RC: I must have been paying not enough attention to this part of the tour. Was this mentioned in the presentation lab downstairs? Or later when we were in the assembly room upstairs?
DG: This was in the assembly room upstairs among the master watchmakers quietly and diligently working on their crafts. It is easy to get distracted by gentian wood used in some of the finishing work. Or maybe it was the stacks of technical documents on the Grande Double Sonnerie just casually laid out on the table.
RC: Yes, yes, yes. I must have been too distracted upon learning that the wood they use in the bevelling work is from the same gentian tree whose roots are used to make that clear liquor served as an aperitif or digestif … which was also appropriately served at our lunch at the manufacture.
AS: I almost got lost in the technical details because the 21 patents for the movement were laid out before us, ever so invitingly, in folders but I held myself back. This was especially tough because everyone else ignored them! But if I started with the patents, I would have never left. And if I did that, I would have missed all the craftspeople doing the handwork that really makes a difference here.
DG: And after learning all that, it blew me away when Mr. Hayek just casually mentions that for these pieces, they will be open to customer personalisation! I mean usually, when it comes to chiming watches, brands are very adamant that this material and design configuration makes the best sound and that’s that. But Blancpain is open to working with clients to make the watch that the clients want, and would be most likely to take out of the safe and wear.
RC: Oh, I thank you for bringing this up because I learned something very special from the interview, that is not mentioned in the press release for the Grande Double Sonnerie. You can, if you are willing to spend, personalise even the melodies!
Mr. Hayek did say that this watch is about “the person, the emotion, the story”. So if the client is willing to invest the time and the money or maybe has a friend who is a musician or a composer, Blancpain is happy to personalise the melodies for your unique experience, provided that they fall within the constraints of the four notes.
Ok. It has been two hours of flat-out writing and I don’t know how many pages this will result in. Let me ask you both for a closing remark on either this entire Grande Double Sonnerie unveiling experience or the importance this significant timepiece carries in terms of the direction in which Blancpain is going.
AS: I do not know about directions but you opt for a good word there: timepiece. Most other watches are just that: watches. This one is different and you do not need to master all the technical details to appreciate it. If looking at the exacting finishing touches does not quite do it, listening to the melodies will. So, you can both see and hear to believe! Far too many so-called special watches are just checking boxes and waving bona fides aggressively. The Grande Double Sonnerie is the real deal, and I suppose that says something about Blancpain.
DG: I too can’t speak about where Blancpain is headed. But what I can speak about is that they absolutely chose the correct method to unveil this timepiece, which is at their manufacture, amongst the people that dedicated countless hours (8 years) to make this watch happen. This is a timepiece that needs to be experienced to be understood. Its price tag is hefty, but it is only when you see all the work that went into making it (the research, the fine tuning, the assembly, the finishing, and so many other invisible functions) that you look at the price tag and say, sounds about right.
RC: You both have covered very well the exaltedness of this Grande Double Sonnerie. Let me add that I take this well-planned release as a departure from the confusion left in my heart by some of the novelties released in the last years of Baselworld. Several watch models were introduced at the time, most of them in the Villeret collection, with sufficient details but absolutely inadequate visuals and almost zero promotion afterwards. They did not even stay long in the collection and that made me sad because they were different from the offerings of the other brands at the same price level.
With this Grande Double Sonnerie, the visuals are superb in that they illustrate very well the intricacy and the soulfulness of a handcrafted product that will stay with you for a lifetime. While I don’t expect Blancpain to have this same in-person presentation treatment for other, more accessible novelties in the future, I would at least hope for similar beauty shots and perhaps know-how shots every now and then. Having said that, I think we started to see this important improvement already earlier this year with the photographs that accompanied the releases of the new 42 mm Fifty Fathom in stainless steel, the new Fifty Fathoms Tech in the permanent collection, and, most recently, the new Golden Hour-themed Villeret watches. This is the most effective way to inspire buyers, if you ask me.
So, to our dear readers, we hope you enjoyed the unique way in which we bring this Grande Double Sonnerie watch to your attention. And, to the fine people of Blancpain in Le Brassus, in Paudex, in Singapore and in Bangkok, we thank you for letting us discover the Grande Double Sonnerie in this most insightful manner. We are sure that this marks the beginning of an important decade leading up to the brand’s grand celebration of the 300th anniversary in 2035!
